همین یک ماه پیش بود که آرژانتین در سطر جدول رنکینگ فیفا قرار داشت و در جدید ترین رنکینگ فیفا آرژانتین نسبت به ماه قبل یک پله سقوط کرده است و بعد از ایتالیا در رتبه دوم جهان قرار گرفته است. در حالی که در یک ماه اخیر چندان بازیهای ملی بین تیمهای جهان انجام نشده است. از قرار معلوم فیفا نمی خواسته که پر ستاره ترین تیم جهان(آرژانتین) در سطر جدول فیفا باشه.
معیارهای فیفا برای رنکینگ ماهانه تیمهای ملی چیست و تا چه حد رنکینگ فیفا قابل قبوله.
در سال 1993 فيفا با كمك شركت كوكاكولا پيشنهاد روشي براي مقايسه تيمهاي فوتبال، ردهبندي (Ranking) را ارائه كردند. در اين روش اين امكان وجود داشت كه بتوان بر اساس بازيهاي بين المللي تيمهاي فوتبال مقايسهاي بين آنها انجام شود و امتيازي به هريك داده شود.
پس از گذشت چند سال اين روش محاسباتي توانست ثابت كند كه روش قابل قبولي براي مقايسه قدرت تيمهاي فوتبال ميباشد و ميتوان به آن استناد كرد. در طول مدت زماني كه از اين فرمول ردهبندي استفاده شده است تغييراتي هم در آن اعمال شده كه بر كيفيت مقايسه و بدست آوردن نتيجه درستتر از آن افزوده شده است كه در اين مطلب به آن خواهيم پرداخت.
قوانين حاكم بر محاسبات امتياز
بسيار ساده است، تقريبا" همان فرمولهايي كه بر يك مسابقه در يك حاكم است. يك تيم ميتواند با توجه به نتايجي كه در مسابقات بدست ميآورد، امتياز مشخصي بدست آورد و هر آنكه بيشترين امتياز را بدست آورد در بالاي جدول قراي ميگيرد. اما يك تفاوت عمده ميان اين جدول و جداول رتبه بندي ليگهاي باشگاهي در اين است كه محاسبه امتياز فقط به نتيجه بازي و احيانا" گلهاي رد و بدل شده ندارد. بلكه همانطور كه گفتيم به محل انجام شدن بازي، درجه اهميت بازي هم مربوط ميشود. همچنين نكته بسيار مهم آن است كه امتياز هر تيم از هر بازي، به قدرت (در واقع همان امتياز) تيم مقابل نيز مربوط ميشود. بنابراين برد مقابل يك تيم قوي به مراتب امتياز يك تيم را از حالي كه در مقابل يك تيم ضعيف پيروز ميشود بيشتر بالا ميبرد، يعني بر خلاف بازيهاي باشگاهي هر بردي سه امتياز به شما نميدهد.
محاسبات بر اساس فرمولهاي نسبتا" پيچيدهاي انجام ميگيرد و تا قبل از سال 1999 يك برد ميتوانست تيم را به اندازه يك تا سه امتياز بالا ببرد اما با تغييراتي كه در اين سال در محاسبات Ranking صورت گرفت، يك برد ميتواند امتياز تيم در جدول را از 10 تا 30 بالا ببرد.
پارامترهاي دخيل در محاسبه امتياز تيمها
برد، تساوي يا باخت در حالت عادي برد امتياز بيشتري از باخت يا تساوي براي يك تيم به ارمغان ميآورد. دو يا سه امتياز براي برد، يك امتياز براي مساوي و صفر امتياز براي شكست. اما اين امتيازها براي اندازگيري توانايي يك تيم در طبقه بندي جهاني كافي نيست، بنابراين معيارهاي ديگري وارد ميدان ميشوند تا امتياز حاصل از يك بازي براي طرفين مشخص شود.
پيروزي تيم بر يك تيم با امتياز كمتر ارزش كمتري دارد تا پيروزي بر يك تيم با ارزش بالاتر يا حتي مساوي. حتي ممكن است شكست يك تيم برابر يك تيم قوي برايش در جول امتياز خوبي به ارمغان بياورد.
يك تفاوت عمده در اين طبقه بندي هنگامي است بازي دو تيم به ضربات پنالتي كشيده ميشود. در اين حالت تيمي كه با ضربات پنالتي برنده ميشود همان امتياز برد را تصاحب ميكند و تيمي كه با ضربات پنالتي شكست را ميپذيرد امتياز حالت مساوي در جريان بازي عادي را تصاحب ميكند.
گلهاي رد و بدل شده از جمله فاكتورهاي مهم در كسب امتياز تعداد گلهايي است كه در بازي رد و بدل ميشود. تقسيم امتيازهاي يك بازي به ميزان قدرت (امتياز كنوني) تيمها بستگي دارد. بعنوان مثال در بازي يك تيم ضعيف با قوي، گلي كه يك تيم ضعيف ميزند امتياز بيشتري دارد تا گلي كه تيم قوي به ثمر ميرساند. همچنين فيفا براي تشويق بازيها به حالت هجومي، ارزش يك گل زده شده را به مراتب بيشتر از يك گل خورده شده - كه از امتياز كسر ميشود - براي يك تيم محاسبه ميكند. همچنين اگر بازي به پنالاتي كشيده شود امتيازي كه تيم برنده بدست ميآورد فقط بر اساس گلهايي است كه در طي بازي رد و بدل شده است.
همچنين در يك بازي ارزش گلي كه ابتدا زده ميشود به مراتب بيش از ارزش گلهاي بعدي ميباشد. در ضمن هرگز امكان ندارد با گلهاي زده بيشتر، بيش از حداكثر امتيازي كه فيفا براي برد در نظر گرفته شده است را بتوان كسب كرد. دليل اين امر هم بيشتر به مسائل روانشناسي بر ميگردد، در بازيهايي كه پس از گليهاي ابتدايي برنده گلهاي بيشتري ميزند بيشتر مسائل رواني بر بازي حاكم ميشود تا مسائل فني.
ميزبان يا ميهمان بودن اينكه تيم در كشور خود بازي كند و يا در يك كشور خارجي ارزش متفاوت دارد. فيفا براي بازي يك تيم در غير از كشور خود يك پاداش كوچك سه امتيازي در نظر ميگيرد. اما در بازيهاي جهاني اين امتياز اضافه به كسي داده نميشود.
ضريب اهميت يك بازي هر بازي براي خود يك درجه اهميت دارد كه به آن سنگيني خاصي ميدهد. بيشترين درجه اهميت به بازيهاي جام جهاني مربوط شده و كمترين آن به بازيهاي دوستانه مربوط ميشود. فاكتورهاي زير در امتياز بازيها در نظر گرفته ميشود يعني آنكه براي فيفا ارزش يك بازي مقدماتي بين قارهاي 50% بيش از يك بازي دوستانه ميباشد.
- چرا در جام جهاني تيمي پر ستاره مثل آرژانتين كه زيبا بازي مي كنه و همه بازيها را با اقتدار مي بره و فقط به خاطر افت در يك بازي حذف ميشه اما تيمي مثل فرانسه كه جذاب بازي نمي كنه و به سختي به جام جهاني صعود مي كنه حتي در ضعيفترين گروه جام جهاني فقط با شانس به گروه بعد صعود مي كنه به فينال مي رسه آيا اگر بازيهاي جام جهاني بصورت ليگ برگزار ميشد مثل ليگهاي باشگاهي چون ليگ برتر انگليس يا لاليگا هنوز هم اين اتفاقات مي افتاد!!! حداقل در ليگ تيمهاي اول تا آخر به درستي مشخص ميشوند.
- چرا دیه گو مارادونا بعنوان مرد سال فوتبال انتخاب نشده است در حالی که همه مردم جهان می دانند که تا الان مارادونا بهترین بازیکن بوده است.
- چرا در سالي كه پابلو آيمار يك تنه والنسيا را با بازيهاي خوب خود قهرمان لاليگا اسپانيا كرد زيدان مرد سال فوتبال جهان شد كه قابل مقايسه با پابلو آيمار نبود . چرا هرسال بهترين بازيكن جهان از باشگاهای اروپا انتخاب ميشود در حالي كه بيشتر تيمهاي آمريكاي جنوبي قهرمان جام باشگاهاي جهان ميشوند و كارلس توز بازيهاي خوب خود را در تيمهاي كرونتيزانس و بوكاجونيورز نشان داده است.
- به نظر من قانونهای فیفا همیشه به نفع اروپاییها بوده است و همیشه از بازیکنان و تیمهای اروپایی مخصوصا فرانسه و سویس حمایت شده است.
